సందర్భం:
- ఆఫ్రికా ఖండంలోని కాంగో దేశంలో ఎబోలా వ్యాధి తీవ్రంగా వ్యాప్తి చెందుతుండటంతో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) దీనిని అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితిగా ఆదివారం అధికారికంగా ప్రకటించింది.
వైరస్ వ్యాప్తి తీవ్రత మరియు అంతర్జాతీయ ఆందోళనలు:
- కాంగో దేశంలో మరియు దాని పొరుగు దేశమైన ఉగాండాలో ఇప్పటివరకు 300 కి పైగా అనుమానిత ఎబోలా కేసులు నమోదు కాగా, సుమారు 88 మంది మరణించారు.
- ఈ వ్యాప్తి యొక్క కేంద్రం కాంగో తూర్పు ప్రావిన్స్ అయిన ఇటూరి లో ఉన్నప్పటికీ, అక్కడికి సుమారు 1,000 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న రాజధాని నగరం కిన్షాసా లో కూడా ఒక ల్యాబొరేటరీ ధృవీకరించబడిన కేసు నమోదు కావడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
- ఎబోలా అత్యంత ప్రమాదకరమైన సంక్రమిత వ్యాధి, ఇది సోకిన రోగి యొక్క శారీరక ద్రవాల (రక్తం, వాంతులు, వీర్యం వంటివి) ద్వారా నేరుగా ఒకరి నుండి మరొకరికి వేగంగా వ్యాప్తి చెందుతుంది.
- ప్రస్తుత వైరస్ వ్యాప్తి ఎబోలా యొక్క అరుదైన రకమైన బుండిబుగ్యో వైరస్ వల్ల సంభవిస్తోందని వైద్య అధికారులు ప్రాథమికంగా గుర్తించారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నిబంధనలు మరియు రక్షణ చర్యలు:
- ఈ వ్యాధి తీవ్రత అంతర్జాతీయంగా వ్యాపించే ప్రమాదం ఉన్నందున దీనిని అరికట్టడానికి తక్షణ అంతర్జాతీయ సమన్వయ ప్రతిస్పందన అవసరమని కమిషన్ స్పష్టం చేసింది.
- అయితే, ఈ వ్యాప్తి కోవిడ్-19 తరహా గ్లోబల్ పాండమిక్ (ప్రపంచ మహమ్మారి) ప్రమాణాలను ఇంకా తాకలేదని, అందువల్ల అంతర్జాతీయ సరిహద్దులను మూసివేయవద్దని WHO స్పష్టమైన సలహా ఇచ్చింది.
- ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఈ నిర్దిష్ట వైరస్ రకానికి వ్యతిరేకంగా ఎలాంటి అధికారిక ఆమోదిత వ్యాక్సిన్లు లేదా నిర్దిష్ట చికిత్సలు (థెరప్యూటిక్స్) అందుబాటులో లేకపోవడం వైద్య రంగానికి పెద్ద సవాలుగా మారింది.
సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ – ఎబోలా వైరస్ మరియు భారతదేశ ముందస్తు జాగ్రత్తలు ఎబోలా వైరస్ వ్యాధి (Ebola Virus Disease – EVD) చరిత్ర:
- ఎబోలా వైరస్ను మొదటిసారిగా 1976 లో కాంగోలోని ‘ఎబోలా నది’ సమీపంలో కనుగొన్నారు, అందుకే ఈ వైరస్కు ఆ పేరు వచ్చింది.
- ఇది ఒక జూనోటిక్ (Zoonotic) వ్యాధి, అంటే ఇది జంతువుల (ముఖ్యంగా ‘ఫ్రూట్ బ్యాట్స్’ అని పిలిచే గబ్బిలాలు, కోతులు) నుండి మానవులకు సంక్రమిస్తుంది.
- ఈ వ్యాధి సోకిన రోగులలో అంతర్గత, బాహ్య రక్తస్రావం జరగడం వల్ల మరణాల రేటు అత్యధికంగా (సుమారు 50 నుండి 90 శాతం వరకు) ఉంటుంది.
భారతదేశ ప్రజారోగ్య ముందస్తు చర్యలు (Indian Perspective):
- అంతర్జాతీయంగా ఇటువంటి వైరస్ ముప్పు తలెత్తినప్పుడు భారత ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ దేశంలోని అన్ని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలు, ఓడరేవులలో పటిష్టమైన నిఘా (Surveillance) ఏర్పాటు చేస్తుంది.
- బాధితులను గుర్తించడానికి థర్మల్ స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు నిర్వహించడంతో పాటు, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వైరాలజీ (NIV, పూణే) వంటి ప్రతిష్టాత్మక సంస్థలను ముందస్తు పరిశోధనలు, రోగ నిర్ధారణ పరీక్షల కోసం సిద్ధం చేస్తుంది.
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాధుల నివారణకు భారతదేశం అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR – 2005) అనుసరిస్తూ ప్రపంచ దేశాలకు వ్యాక్సిన్లు, అత్యవసర మందులను సరఫరా చేయడంలో ఎల్లప్పుడూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.