సందర్భం:
- భారతదేశపు మొట్టమొదటి 5వ తరం స్వదేశీ స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్ అయిన అడ్వాన్స్డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ (AMCA) తయారీ, అసెంబ్లింగ్ మరియు ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కేంద్రాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పుట్టపర్తి (శ్రీసత్యసాయి జిల్లా)లో ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
పుట్టపర్తి ఎంపికకు కారణాలు మరియు ప్రాజెక్టు పెట్టుబడి:
- బెంగళూరు లేదా హైదరాబాద్ కాకుండా పుట్టపర్తిని ఎంచుకోవడానికి ప్రధాన కారణం అక్కడి ఎయిర్ ట్రాఫిక్ రద్దీ లేని అనుకూల వాతావరణం మరియు బెంగళూరులోని ఏరోనాటికల్ డెవలప్మెంట్ ఏజెన్సీ (ADA) డిజైన్ కేంద్రానికి సమీపంలో ఉండటం.
- రవాణా మరియు సమన్వయం కోసం ఇక్కడ ఇప్పటికే ఉన్న రన్వేను 10,000 అడుగులకు పొడిగించడంతో పాటు, 600 ఎకరాలకు పైగా భూమిని కేటాయించారు.
- ఈ భారీ ప్రాజెక్టు ద్వారా దాదాపు రూ. లక్ష కోట్ల పెట్టుబడులు వస్తాయని, విడిభాగాల తయారీ యూనిట్ల ద్వారా స్థానికంగా ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఏఎంసీఏ ప్రాజెక్టు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 15,000 కోట్లకు పైగా కేటాయించింది.
- ఇక్కడ 140 ఏఎంసీఏ యుద్ధ విమానాలను తయారు చేయనున్నారు. 2028-29 నాటికి తొలి ప్రోటోటైప్ పరీక్షలు పూర్తి చేసి, 2032 నాటికి పూర్తిస్థాయిలో ఉత్పత్తిని ప్రారంభించి, 2035 నాటికి భారత వైమానిక దళంలో ప్రవేశపెట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా 7,500 మందికి పైగా ఉపాధి లభించనుంది.

ఏఎంసీఏ (AMCA) ప్రత్యేకతలు: స్టెల్త్ టెక్నాలజీ మరియు ఆయుధ సామర్థ్యం:
- ఇది శత్రువుల రాడార్లు, ఇన్ఫ్రారెడ్ సెన్సర్లు మరియు ఇతర నిఘా వ్యవస్థలకు చిక్కకుండా ఉండేలా (Stealth) డిజైన్ చేయబడింది. ఆయుధాలు బయటకు కనిపించకుండా ఇంటర్నల్ వెపన్స్ బేలో అమర్చబడతాయి.
- ఇంటర్నల్ వెపన్స్ బే: ఇందులో 1.5 టన్నుల బరువైన ఆయుధాలను అమర్చవచ్చు. అస్త్ర మార్క్-2, మార్క్-3 లాంటి బియాండ్ విజువల్ రేంజ్ మిస్సైళ్లు మరియు లేజర్ గైడెడ్ బాంబులు ఇందులో ఉంటాయి.
- వెలుపలి ఆయుధాలు: స్టెల్త్ అవసరం లేని మిషన్ల కోసం విమానం వెలుపల 5.5 టన్నుల బరువున్న బ్రహ్మోస్ లాంటి సూపర్ సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు మరియు క్లస్టర్ బాంబులను అమర్చవచ్చు.
- ఈ ఫైటర్ జెట్ బరువు 25 టన్నులు మరియు దీని పోరాట పరిధి దాదాపు 1630 కిలోమీటర్లు. ఇది ట్విన్ ఇంజన్లతో పనిచేస్తుంది. ప్రారంభ దశలో అమెరికాకు చెందిన GE-414 ఇంజన్లను వాడతారు.
- సూపర్ క్రూయిజ్ సామర్థ్యం: ఆఫ్టర్బర్నర్ను ఉపయోగించకుండానే (ఇంధనం ఆదా చేస్తూ) శబ్ద వేగం కంటే ఎక్కువ వేగంతో (మాక్ 2.15 లేదా గంటకు 2,600 కి.మీ.) ప్రయాణిస్తుంది.
మ్యాన్డ్-అన్ మ్యాన్డ్ టీమింగ్ (MUM-T) మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI):
- ఏఎంసీఏ ఒక హైబ్రిడ్ యుద్ధ విమానం. ఇందులో Manned-Unmanned Teaming (MUM-T) వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఇది మానవ సహిత మరియు మానవ రహిత (డ్రోన్లు) యుద్ధ విమానాల కలయికగా పనిచేస్తుంది.
- పైలట్ నడిపే ప్రధాన జెట్తో పాటు, దీనికి అనుసంధానంగా కొన్ని డ్రోన్లు కూడా పనిచేస్తాయి. ఈ డ్రోన్లు స్వయంప్రతిపత్తిగా పని చేస్తూనే పైలట్ ఆదేశాలను కూడా పాటిస్తాయి.
- యుద్ధ సమయంలో డ్రోన్లు సేకరించిన సమాచారాన్ని ఏఎంసీఏలోని AI సాంకేతికత విశ్లేషించి పైలట్కు సులభంగా అర్థమయ్యేలా కల్పిస్తుంది.
దీని గురించి: భారతదేశపు ఐదవ తరం యుద్ధ విమాన విప్లవం మరియు రక్షణ స్వావలంబన (సైన్స్ & టెక్నాలజీ)
ఫిఫ్త్ జనరేషన్ ఫైటర్ జెట్ల లక్షణాలు:
- 5వ తరం జెట్లలో అధునాతన ఏవియానిక్స్, AESA (Active Electronically Scanned Array) రాడార్లు, స్మార్ట్ సెన్సర్ ఫ్యూజన్ ఉంటాయి. అమెరికాకు చెందిన F-35, F-22, రష్యాకు చెందిన సుఖోయ్ Su-57, చైనాకు చెందిన J-20 వంటివి ప్రస్తుత 5వ తరం జెట్లు. ఈ జాబితాలో AMCA ద్వారా భారత్ చేరనుంది.
- Stealth (స్టెల్త్): దీని ప్రధాన ఆయుధం కంటికి/రాడార్ కు కనిపించకుండా ఉండటం. పదునైన అంచులు లేని ఏరోడైనమిక్ డిజైన్ మరియు రాడార్ కిరణాలను గ్రహించే ప్రత్యేకమైన పెయింట్ (RAM – Radar Absorbent Material) ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుంది.
ఆత్మనిర్భర్ భారత్ మరియు DRDO పాత్ర:
- భారత రక్షణ అవసరాలను స్థానికంగా తీర్చుకునే లక్ష్యంతో DRDO (Defence Research and Development Organisation) కి చెందిన ADA ఈ AMCA ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షిస్తోంది.
- గతంలో భారత్ స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో 4.5 తరం యుద్ధ విమానమైన ‘తేజస్’ (LCA Tejas) ను విజయవంతంగా తయారు చేసింది. AMCA ప్రాజెక్టు విజయం సాధిస్తే, వైమానిక రంగంలో పాశ్చాత్య దేశాలపై (ముఖ్యంగా రష్యా, ఫ్రాన్స్) భారతదేశపు ఆధారపడటం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.